23. NGƯỜI THẦY THUỐC GIẢ TRANG

Hoàng đế nước Phổ ( nước Đức và nước Áo ngày nay ) Gio-xép đệ nhị ( Joseph II ), là con của hoàng hậu Ma-ri Tê-re-dơ ( Marie Thérèse ) và vua Phrăng-xoa đệ nhất ( Francois I ). Ông vốn là một vị hoàng đế giàu lòng bác ái, luôn gần gũi với người nghèo. Ông mất năm 1790. Sau đây là một trong những câu truyện được truyền tụng về ông lúc sinh tiền.

Một hôm, hoàng đế giả trang làm một người thường dân thả bộ ra phố ngay giữa khu kinh đô Viên ( Vienne ). Bất ngờ có một em bé chạy đến vừa khóc vừa nài xin ông bố thí cho một đồng, để em có thể chạy đi mời thầy thuốc đến khám bệnh cho mẹ em hiện đang đau nặng. Em mếu máo nói: “Thưa ông, cháu đã thử đi mời nhưng bác sĩ lại đòi phải có một đồng trả tiền khám bệnh mới chịu đến nhà cháu. Vậy mà...”

Vị hoàng đế liền lấy ngay một đồng bạc đưa cho em bé, ông không quên hỏi địa chỉ nhà em. Em bé cảm ơn ông khách lạ nhưng tốt bụng, rồi vội chạy vội đi mời bác sĩ. Còn ông thì rảo bước đi tìm ngôi nhà người bệnh đáng thương...

Khi ông bước vào, bà mẹ em bé cứ ngỡ đây là bác sĩ mà con mình mời đến, nên cứ thật tình kể lể bệnh trạng của mình. Ông lẳng lặng nghe, cũng xem mạch, rồi lấy một mảnh giấy trong túi ra kê một đơn thuốc, dặn cứ thế mà mua thuốc uống. Xong xuôi, ông từ biệt ra về ngay...

Được một lúc thì em bé mới chạy về cùng với ông thầy thuốc thật sự. Bà mẹ ngạc nhiên vì sao lại có tới hai ông thầy thuốc đến khám cho mình. Bà vốn dĩ mù chữ nên lấy tờ giấy đơn thuốc ban nãy ra đưa cho ông thầy thuốc đến sau xem. Ông ta vừa đọc lướt qua đã vội kinh hồn la lên: “Thôi chết tôi rồi, hoàng đế của chúng ta vừa mới ghé qua đây. Bà cứ bảo cháu bé cầm lấy tờ giấy này đến ngân hàng để nhận 250 đồng tiền vàng chi phí thuốc men và chăm sóc bồi bổ cho khỏe mạnh. Số tiền này quá lớn, đủ để bà làm ăn buôn bán và cho cháu bé ăn học đến lớn cơ đấy ! Còn phần tôi, tôi không dám nhận tiền của cháu bé đã trả cho tôi nữa đâu, tôi xin hoàn lại ngay...”

Dứt lời, ông bác sĩ tham tiền vội đưa lại đồng bạc, cẩn thận khám bệnh cho người mẹ, kê đơn thuốc đầy đủ kỹ lưỡng và từ giã ra về, hẹn sẽ còn đến chăm sóc cho đến khi người bệnh khỏe hẳn chứng ho lao. Từ đó, ông bác sĩ hồi tâm và hiểu rằng sẽ chẳng bao giờ đòi tiền trước khi chữa bệnh, nhất là những đồng tiền khó nhọc của những người dân lao động đang gặp phải cơn hoạn nạn bất hạnh...