Chúng ta vừa trải qua ngày lễ Độc lập của Hoa kỳ. Cách nay 228 năm (1776), Quốc hội của 13 tiểu bang công bố bản Tuyên ngôn Độc lập sau cuộc chiến giành lại chủ quyền từ tay người Anh. Bản tuyên ngôn độc lập nêu lên những quyền cơ bản của con người là những gì được trao ban từ bàn tay của Đấng tạo dựng nên con người. Tuyên ngôn cũng lên án những ức chế và vi phạm đến quyền lợi của tân quốc gia bởi nhà cầm quyền Anh quốc. Tuyên ngôn công bố việc hoàn toàn tách rời khỏi sự lệ thuộc vào người Anh để trở thành một quốc gia Độc lập. Mười một năm sau (1787), bản hiến pháp Hoa kỳ mới hình thành để thiết lập những cơ chế căn bản của Hiệp chủng quốc Hoa kỳ. Có thể nói bản tuyên ngôn độc lập là linh hồn và bản hiến pháp là cơ cấu tổ chức của quốc gia Hoa kỳ độc lập, tự do và dân chủ

Ngay sau khi trở thành một quốc gia độc lập, Hoa kỳ đã mau chóng phát triển để trở nên một quốc gia giầu có bởi thiên nhiên ưu đãi và sự cần cù làm việc của tất cả những người dân đến từ khắp nơi trên thế giới, muốn tạo cho mình một đời sống độc lập, tự do và sung túc. Và chẳng bao lâu, Hoa kỳ đã trở thành một quốc gia hùng mạnh nhất thế giới, có ảnh hưởng và dẫn dắt cả thế giới qua những biến động làm thay đổi lịch sử nhân loại trong suốt hai thế kỷ vừa qua.

228 năm đã trôi qua, Hoa kỳ vẫn là một nước độc lập, tự do, vẫn là niềm ước mơ cho đa số người đang bị áp bức và bách hại trên toàn thế giới. Nhưng người dân Hoa kỳ có thực sự độc lập tự do như lý tưởng của bản tuyên ngôn độc lập đề ra không ? và nền văn hóa của xã hội Hoa kỳ có thực sự phát triển theo như bản tuyên ngôn độc lập hướng đến hay không ?

Trong phần đầu của bản tuyên ngôn độc lập khẳng định rằng “Chúng tôi xác định những chân lý sau đây là bằng chứng hiển nhiên, đó là tất cả mọi người đều được tạo dựng bình đẳng với nhau, đó là họ được Đấng Tạo Hóa của họ truyền ban cho những quyền lợi chắc chắn, bất khả xâm phạm- những quyền lợi này gồm có quyền sống, quyền tự do và quyền tìm đạt hạnh phúc.”

Trong thời gian vài mươi năm trở lại đây, nhất là sau khi chủ nghĩa Cộng sản sụp đổ, Hoa kỳ trở thành một siêu cừơng duy nhất trên thế giới và dường như không còn có gì ngăn cản nền văn hóa vật chất của Hoa kỳ lan tràn khắp nơi trên thế giới. Và cùng với tư tưởng siêu việt, xã hội Hoa kỳ dần đạp đổ mọi ý thức đạo đức đã ràng buộc họ từ thời kỳ lập quốc. Và cái nền văn hóa mới này đang lập lại những gì người Anh đã đối xử với người dân Hoa kỳ trong thời Tuyên ngôn độc lập : Tối cao pháp viện đã bác bỏ việc cấm phô bày những hình ảnh dâm dục trên hệ thống internet mà họ dư biết là sẽ có ảnh hưởng tệ hại cho trẻ em. Cũng vì sự xâm lấn của hệ thống thông tin với những hình ảnh đồi bại đã là nguyên nhân khiến các tổ chức Hồi giáo cưcỉ đoan nổi lên chống lại Hoa kỳ bằng những hành động khủng bố, vì họ cho rằng văn hóa Hoa kỳ đã hủy hoại xã hội của họ (Tuy rằng đây không phải là một lý do chính đáng, nhưng cũng nói lên được phản ứng của con người).

Thường hai chữ độc lập phải đi đôi với hai chữ tự do và người ta thường lạm dụng sự tự do để đàn áp kẻ khác, để tước đoạt tự do của người khác. Bản tuyên ngôn độc lập đã xác định tính cách tối thượng của Đấng Tạo hóa và là niềm tin của tất cả người dân Hoa kỳ thời Độc lập. Thế mà những con người văn minh ngày nay đã viện dẫn Tu chính án số 1 (1789) , đứa con sinh sau đẻ muộn của Hiếp pháp Hoa kỳ, để đòi phải xóa bỏ tính cách tối thượng của Đấng Tạo hóa, xâm phạm đến đức tin của đa số người dân Hoa kỳ. Cũng tương tự, người ta viện dẫn vào sự tự do độc lập của cá nhân để triệt hạ quyền sống của các thai nhi, cũng phải được kể là bình đẳng như mọi người, qua hành động phá thai.

Cái nền văn hóa đồi trụy được phát triển mau chóng nhờ đánh trúng thị hiếu xấu xa của con người. Một xã hội hưởng thụ vật chất xô đẩy người ta chỉ biết lao đầu vào sự tìm kiếm những giá trị vật chất để hưởng thụ mà quên dần đi những giá trị cao cả của con người như đã được bản tuyên ngôn độc lập công bố. Trong thư luân lưu về những vấn đề của xã hội, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nói :”Sự phát triển qúa mức ngày nay đã cung cấp dư thừa vật dụng cho một số thành phần trong xã hội, tạo cho con người trở thành nô lệ cho vật chất và sự thỏa mãn”

Qủa vậy, trước sự phát triển mau chóng của những tiện nghi vật chất nhằm phục vụ sự thỏa mãn của con người, chúng ta khó có thể từ khước những quyến rũ được kêu mời bởi nghệ thật quảng cáo tinh vi chung quanh. Mỗi một ngày một đổi mới, model mới ngày hôm nay sẽ trở thành lỗi thời trong một vài tháng tới và cứ như vậy, chúng ta bị lôi kéo để cập nhật hóa, để bị đẩy đưa và rồi không còn có thể tự chủ được nữa.
Đệ tứ quyền trong Hiến pháp (quyền tự do ngôn luận) nay trở thành một ông chủ độc tài. Lợi dụng sự phổ quát, các hệ thống truyền thông đã lèo lái ý thức của con người. Chúng ta trở thành những kẻ thụ động để bị lôi kéo bởi những tin tức nóng hổi, bởi những kết qủa thăm dò thiếu trung thực. Ngay cả những kẻ cầm cân nảy mực trong xã hội cũng bị ảnh hưởng bởi thị hiếu và chiều hướng tư tưởng được hoạch định bởi các hệ thống thông tin tuyên truyền.

Con người ngày nay bị tan hòa vào đám đông chung quanh, trước bất cứ một sự kiện gì cần đến sự phán đoán, người ta phải để mắt nhìn xem, vểnh tai nghe ngóng những quan điểm chung quanh trước khi phát biểu ý kiến của mình, và thường thì ý kiến đó có vẻ chung chung như những gì nhìn thấy, nghe được. Chúng ta dần mất đi cá tính của mình, hay nói một cách tệ hại hơn, lương tâm chúng ta trở nên mờ ám đi.
Con người được Thượng Đế sinh ra bình đẳng, nhưng mỗi người có riêng một cá tính, một lương tâm mà chính Thượng Đế đã phú cho. Chúng ta đang sống trong một đất nước độc lập, sự độc lập của chúng ta được khẳng định tôn trọng trong bất cứ một bản tuyên ngôn nhân quyền, tuyên ngôn độc lập hay bất cứ một bản hiến pháp nào của loài người. Nhưng chúng ta có hành xử cái quyền độc lập đó hay không ? nhất là trong xã hội Hoa kỳ ngày nay, chúng ta có dám suy nghĩ theo như lương tâm của mình, dám nói lên điều mình biết là đúng hay không ? hay là chúng ta cứ phải nghĩ theo trào lưu xã hội, nói theo tiếng nói của đám đông ? và làm như bắt chước những hành động của người khác ?

Nhân ngày lễ độc lập, chúng ta có nên tự nhìn lại bản thân để tự chủ trong khả năng của mình, để suy nghĩ theo lương tâm của mình và mạnh mẽ từ khước bất cứ những quyến rũ tiện nghi vật chất không thực sự cần thiết cho cuộc sống của mình hay không ?