Năm 2003 là một năm đầy những biến động lớn có ảnh hưởng đến tất cả mọi người trên địa cầu, chúng ta sẽ lần lượt liệt kê một số sự kiện với những hậu qủa của nó để từ đó có thể rút ra được những bài học hay là những nhận định về tương quan giữa con người trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay.

                Tai nạn phi thuyền Columbia trong buổi sáng ngày 1 tháng 2 đã làm cả nước Mỹ phải kinh hoàng để xét lại phương thức điều hành của cơ quan không gian quốc gia để những người có trách nhiệm phải cẩn thận hơn trong những quyết định có liên hệ đến mạng sống của các phi hành gia và tương lai của chương trình phát triển và nghiên cứu về không gian. Tai nạn này đã làm tê liệt cơ quan NASA cho đến ngày thứ bảy vừa qua khi mà chiếc xe thám hiểm Spirit đáp xuống an toàn trên Hỏa tinh (Mars) đã chứng tỏ một lần nữa kỹ thuật siêu đẳng của Hoa kỳ trong sự chính xác và an toàn. Giám đốc cơ quan NASA đã tuyên bố We’re back, chúng tôi đã hồi sinh.

                Giữa tháng 3, Hoa kỳ thực hiện cuộc chiến tranh chớp nhoáng và ào ạt để dứt bỏ chế độ độc tài Saddam Hussein ở Iraq. Mặc dù đã bắt được lãnh tụ Saddam Hussein và đang cố gắng hình thành một chính quyền dân sự của người Iraq, nhưng xem ra Hoa kỳ đã phải chịu đựng những tổn thất sinh mạng ngoài dự trù và sẽ phải sa lầy nếu như không rút khỏi Iraq trong một thời hạn ngắn. Cuộc chiến này đã gây ra nhiều sự chống đối và bất đồng giữa Hoa kỳ với nhiều quốc gia khác, ngay cả với những đồng minh trước đây. Nhưng cuộc chiến này cũng đã đem lại cho mọi người ý thức về sự nguy hiểm của các tổ chức khủng bố quốc tế và đã làm cho nhiều quốc gia phải đặt vấn đề này một cách nghiêm chỉnh hơn.

                Trong tháng 7, bệnh Sars bộc phát làm chấn động thế giới, sau một thời gian cố gắng ém nhẹm, Trung quốc đã phải lên tiếng kêu gọi sự giúp đỡ của thế giới để ngăn chặn bệnh này. Cơ quan sức khoẻ thế giới (WHO) đã đến Trung quốc và những nơi có nguy cơ, cả Việt Nam để truy tầm, nghiên cứu và ngăn chặn. Cơn bệnh này đã làm tê liệt kỹ nghệ du lịch toàn cầu trong một thời gian, nhưng cũng giúp cho mọi người nhận thấy sự liên hệ giữa các nuớc với nhau trong một tương quan toàn cầu trong việc bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa bệnh tật.

               Vấn đề lớn và dai dẳng hơn cả vẫn là những hoạt động khủng bố của các nhóm qúa khích quốc tế, không ngày nào mà không có những cuộc tấn công khủng bố quy mô hay là tự sát mà nạn nhân đa số là những thường dân vô tội. Chẳng phải ở những nơi có sự hiện diện của người Mỹ, mà bất cứ nơi nào có sự bất đồng ý kiến, quyền lợi bị đe dọa thì nơi đó có những hành động khủng bố, bạo hành. Trong thời gian nghỉ lễ vừa qua, toàn quốc Hoa kỳ đã không có một vụ khủng bố nào mặc dù trước đó đã có rất nhiều sự đe dọa, nhờ vào kỹ thuật ngăn ngừa và điều tra tội ác, nhờ vào ý thức người dân cao, nước Mỹ đã được hưởng những ngày lễ cách an toàn. Từ sự kiện này, chúng ta có thể thấy rằng những nhóm khủng bố chỉ có thể hoạt động được ở những nơi nào thiếu sự cảnh giác mà thôi, và hậu qủa của những hành động khủng bố chỉ đổ trên đầu, trên cổ những người dân có liên hệ với các nhóm khủng bố mà thôi.

              Trở lại với tình hình kinh tế Hoa kỳ, vào những ngày gần cuối năm, cùng với làn sóng mua sắm cho các ngày lễ, kinh tế Hoa kỳ đã có nhiều dấu hiệu hồi phục sau một thời gian dài trì trệ. Nếu nguồn mạch kinh tế được thể hiện qua những chỉ số đầu tư thương mại như truyền thống thì chỉ số Down Jone vượt qúa con số 10000, Nasdag qúa con số 2000 đã là những biểu hiệu của một nền kinh tế mạnh và đã lôi cuốn giới đầu tư hoạt động trở lại. Trong vòng một thời gian ngắn ngủi cuối năm, tổng số những hoạt động đầu tư đã vượt qúa thời gian hơn một năm trước đó cộng lại.

              Sự trì trệ kinh tế trong một thời gian dài đã khiến người ta có thì giờ tìm hiểu và khám phá được những sự gian lận đầu tư cũng như những tham lam, phung phí trong cuộc sống xa hoa của những người cầm đầu một số đại công ty Hoa kỳ. Một loạt những Tổng Giám Đốc công ty bị đưa ra tòa vì tội biển thủ, tham nhũng kể cả nam giới cũng như phụ nữ. Điều này đã khiến quốc hội liên bang cũng như tiểu bang Hoa kỳ phải đặt lại vấn đề kiểm soát các đại công ty cùng với những người cầm đầu. Trong khi đó cuộc đình công của hơn 70 ngàn công nhân các siêu thị vẫn còn đang tiếp diễn, hai bên tranh chấp với nhau từng đồng trong việc mua bán bảo hiểm sức khỏe. Kể ra cũng thật bất công, các tổng giám đốc có thể chi hàng triệu cho một cái party mà lại không thể thêm một đồng cho sức khỏe của công nhân.

              Bên cạnh nền kinh tế trì trệ thì người dân Hoa Kỳ cũng phải lãnh chịu những tai họa cháy rừng, lụt lội và động đất. Tuy rằng thiệt hại cho người dân Mỹ có đáng kể nhưng sánh ra cũng chẳng thấm thía gì so với thiệt hại gây ra bởi cuộc động đất ở tỉnh Bam của nước Iran, cho đến nay đã có hơn 30 ngàn người thiệt mạng, tỉnh Bam hầu như bị tàn phá hoàn toàn và người ta không hy vọng có thể kiến thiết lại được như trước đây. Trong thiên tai cũng có những dấu hiệu đáng khuyến khích khi hai nước coi nhau như thù địch, Iran gọi Hoa kỳ là Great Satan, Hoa kỳ luôn coi Iran đứng đầu cái trục ma qủy, nay lại đến gần nhau để đề nghị giúp đỡ và phía bên kia vui lòng chấp nhận.

              Nói về cái trục ma qủy thì người ta cũng thấy những dấu hiệu đáng khích lệ về những cố gắng xoa dịu căng thẳng giữa những quốc gia thù nghịch : Lybia tuyên bố từ bỏ những cố gắng thủ đắc vũ khí nguyên tử, Bắc Hàn sẵn sàng dẹp bỏ những lò nguyên tử để đổi lại sự giúp đỡ kinh tế của Hoa kỳ và Iran cũng cho phép các chuyên viên quốc tế đến điều tra về những vũ khí nguyên tử mà họ bị tố cáo. Tất cả những điều này, một năm trước đây không ai có thể nghĩ đến. Phải chăng cuộc chiến chống khủng bố và thái độ cứng rắn của Hoa kỳ đã khiến cho các nước thù nghịch phải nghĩ lại ?

              Những nước thù nghịch khác như Do thái và Palestine hay Pakistan và Ấn độ cũng đang cố gắng mở ra những cuộc đàm phán hòa bình mặc dầu kết qủa chưa có gì đáng gọi là có. Họ vẫn một mặt hòa đàm, một mặt vẫn phải vùa thủ vừa công để giữ chỗ đứng cho mình.

Tuy rằng không thể chấp nhận lẫn nhau nhưng trong tương quan con người, họ vẫn cố gắng để ngỏ một cánh cửa để hy vọng có một ngày hòa bình trong tương lai.

               Trở lại với Hoa kỳ, về phương diện đạo đức, văn hóa xã hội, những vụ tai tiếng tình dục của một số linh mục trong Giáo hội công giáo Hoa kỳ vẫn là đề tài được nhắc nhở, có nơi đã phải bán bớt tài sản để đền bù thiệt hại cho những nạn nhân. Cho đến hôm nay 90% các Giáo phận Hoa kỳ (194) đã áp dụng những luật lệ khắt khe để ngăn ngừa những vụ lạm dụng có thể xảy ra. Cuộc tai tiếng về các gương mù gương xấu kéo dài trong 2 năm, nay có thể kiểm soát được thì có thể nói là một cố gắng và đã thành đạt những kết qủa tốt đẹp.

              Hoạt động của giới đồng tính luyến ái cũng có những vận động để có thể đạt được những dự luật cho phép sống đời vợ chồng với nhau cách chính thức và có một vị Giám mục đồng tính Tin lành được bổ nhiệm. Đối với vấn đề này, quan điểm của Giáo hội Công giáo vẫn là tuyệt đối chống lại, Tòa thánh đã ra những thông tư đặc biệt cho các chính trị gia người Công giáo để khuyến cáo họ về lập trường chính trị của họ buộc phải phù hợp với các giáo điều của Hội thánh. Ngay cả cuộc bầu cử bãi nhiệm Thống đốc tiểu bang California cũng phản ánh một phần lập trường của Hội thánh về việc phá thai và đồng tính luyến ái. Những vận động của Giáo hội Hoa kỳ đã có kết qủa tốt đẹp khi Quốc Hội và Tổng Thống Hoa kỳ nhất trí thông qua dự luật cấm phá thai từng phần.

            Qua những biến cố năm vừa qua, chúng ta thấy giữa những sự xấu xa tệ hại vẫn có một chút hy vọng tốt đẹp cho tương lai. Điều nổi bật hơn cả là sự gần gũi hơn giữa những phe phái thù nghịch và chống đối nhau, trong khi kình chống nhau, họ có dịp tìm hiểu nhau nhiều hơn để thấy rằng chỉ có sự tương nhượng và tự kiềm chế mới có thể cùng tồn tại và đó là niềm hy vọng cho một thế giới càng ngày càng phức tạp và càng ràng buộc lẫn nhau.

             Trong thông điệp về ngày Hòa bình Thế giới, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã kêu gọi cho một nền hòa bình công chính, một nền hòa bình chỉ có thể thực hiện được bằng tình thương yêu và lòng tha thứ. Thế giới ngày nay ngày càng nhận thức về sự liên hệ, tuy rằng bất đắc dĩ, nhưng là điều kiện để sinh tồn và từ sự liên hệ này, người ta phải cố gắng chịu đựng và chấp nhận lẫn nhau và sự liên hệ chỉ có thể trở nên tốt đẹp hơn khi người ta sẵn lòng tha thứ trong tình thương yêu lẫn nhau.

            Chúng ta hợp ý cầu nguyện cho tương lai của thế giới. Trong những ngày đầu năm, con người, qua phi thuyền Spirit đã bắt đầu nhìn thấy sao Hỏa, tên của thần chiến tranh Mars trong ngôn ngữ Hy lạp, hy vọng con người có thể kiểm soát được những nguyên nhân của chiến tranh để giữ gìn được tinh thần hòa bình cho toàn nhân loại.

            Với niềm tin Công giáo, chúng ta tin vào sức mạnh của sự cầu nguyện sẽ giải quyết được mọi vấn nạn. Trong một lời nhận định mới đây, nhà truyền giáo Robetson đã nói rằng Thiên Chúa cho ông biết là Tổng Thống Bush sẽ tái đắc cử một cách vẻ vang vào năm tới, ông nói mặc dù Tổng thống Bush đã làm nhiều điều sai lầm nhưng ông sẽ vượt qua được tất cả chỉ vì Thiên Chúa đã chọn ông, chỉ vì ông là một người biết cầu nguyện. Chúng ta không biết rõ đây là một lời chỉ trích hay một lời ngợi khen nhưng với niềm tin Công giáo, chúng ta thầy lời của ông Robertson hòan toàn đúng.